Przejdź do treści głównej
Gotówka dla Twojej firmy?
Pokryj nagłe wydatki firmowe bez kredytu i stresu. Weź gotówkę na firmę. 100% online, bez formalności!
Załóż konto

Brak pieniędzy na ZUS i podatki – co robić?

Aleksander Prętkowski
21.07.2026 r.
Jeśli firma nie ma pieniędzy na ZUS, VAT, PIT lub CIT, nie warto czekać na wezwanie z urzędu. Najpierw sprawdź dokładną kwotę zobowiązań i terminy płatności. Następnie złóż wniosek o odroczenie płatności albo rozłożenie należności na raty. Równolegle poszukaj pieniędzy, które są już należne Twojej firmie — na przykład w wystawionych fakturach z odroczonym terminem płatności. Brak środków na składki i podatki nie zawsze oznacza, że firma jest nierentowna. Często problemem jest przejściowy zator płatniczy: firma wykonała usługę, wystawiła fakturę, ale na przelew od klienta musi czekać 30, 60 albo 90 dni.

pieniadze-na-zus.jpeg

Co zrobić, gdy firma nie ma pieniędzy na ZUS i podatki?


1. Sprawdź saldo w eZUS oraz e-Urzędzie Skarbowym.

2. Ustal, których zobowiązań jeszcze nie zapłaciłeś i kiedy minął lub minie ich termin.

3. Złóż wymagane deklaracje, nawet jeśli nie masz pieniędzy na zapłatę.

4. Przed terminem wystąp o odroczenie płatności.

5. Gdy zaległość już powstała, złóż wniosek o rozłożenie jej na raty.

6. Skontaktuj się z doradcą ZUS, urzędem skarbowym lub księgową.

7. Spróbuj przyspieszyć płatności od klientów albo zamień wystawione faktury na gotówkę.

8. Korzystaj z finansowania tylko wtedy, gdy problem jest przejściowy i wiesz, z czego spłacisz zobowiązanie.

Zarówno ZUS, jak i urząd skarbowy mogą przyznać ulgę, ale decyzja nie jest automatyczna. Dlatego wniosek powinien dokładnie opisywać sytuację firmy, przyczynę problemu i realny plan spłaty.


Firma nie ma pieniędzy na ZUS – co zrobić?


W pierwszej kolejności zaloguj się do eZUS i sprawdź sekcję „Składki i salda”. Znajdziesz tam między innymi informacje o należnych składkach, zaksięgowanych wpłatach i aktualnym saldzie firmy.

Dalsze postępowanie zależy od tego, czy termin zapłaty składek już minął.

Termin płatności ZUS jeszcze nie minął

Jeżeli już wiesz, że nie opłacisz składek w terminie, możesz złożyć wniosek o odroczenie płatności. W ZUS służy do tego formularz RSO — Wniosek o odroczenie terminu płatności składek.

Odroczyć można wyłącznie składki, których termin płatności jeszcze nie upłynął. Dlatego wniosek trzeba złożyć odpowiednio wcześnie. Jeżeli ZUS wyrazi zgodę, ustali z przedsiębiorcą nowy termin zapłaty. Z ulgą może wiązać się opłata prolongacyjna, ale przedsiębiorca unika standardowych odsetek naliczanych za zwłokę.

Termin płatności ZUS już minął

Po przekroczeniu terminu powstaje zaległość. Od następnego dnia mogą być naliczane odsetki za zwłokę. Nie pobiera się ich jednak wtedy, gdy wyliczona przed zaokrągleniem kwota jest niższa niż 1% minimalnego wynagrodzenia. Ponieważ próg zmienia się wraz z wysokością minimalnej pensji, najlepiej sprawdzić należność w oficjalnym kalkulatorze ZUS.

Jeśli nie możesz spłacić całej zaległości jednorazowo, możesz złożyć formularz RSR — Wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu składek.

We wniosku warto wskazać:

• przyczynę problemów z płynnością,

• wysokość możliwej miesięcznej raty,

• przewidywane wpływy firmy,

• terminy zapłaty faktur przez klientów,

• działania podjęte w celu poprawy sytuacji,

• dokumenty potwierdzające sytuację finansową.

Po zawarciu układu ratalnego firma może spłacać zaległość w dłuższym okresie. ZUS może również zawiesić prowadzone postępowanie egzekucyjne. Samo wysłanie wniosku nie gwarantuje jednak przyznania ulgi ani automatycznego zatrzymania egzekucji.


Czy ZUS może umorzyć zaległość?


W szczególnych sytuacjach przedsiębiorca może złożyć formularz RSU — Wniosek o umorzenie należności z tytułu składek.

Umorzenie jest jednak rozwiązaniem wyjątkowym. ZUS analizuje między innymi sytuację majątkową, możliwość spłaty oraz to, czy zobowiązanie można skutecznie wyegzekwować. Nie jest to standardowy sposób na rozwiązanie przejściowego zatoru płatniczego.


Firma nie ma pieniędzy na podatki – co zrobić?


Brak pieniędzy na VAT, PIT lub CIT wymaga osobnego działania wobec urzędu skarbowego. Nie należy zakładać, że układ zawarty z ZUS obejmie również podatki.

Przedsiębiorca może wystąpić do urzędu skarbowego o:

• odroczenie terminu płatności podatku,

• odroczenie zapłaty zaległości wraz z odsetkami,

• rozłożenie podatku lub zaległości na raty,

• umorzenie całości albo części zaległości lub odsetek.

Przyznanie ulgi ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że urząd analizuje indywidualną sytuację przedsiębiorcy i może, ale nie musi zaakceptować wniosku.


Termin zapłaty podatku jeszcze nie minął


Jeśli wiesz, że nie zapłacisz podatku w terminie, jak najszybciej złóż wniosek o jego odroczenie. Opisz w nim:

• jakiego podatku dotyczy wniosek,

• jaka jest kwota zobowiązania,

• do kiedy chcesz przesunąć płatność,

• dlaczego firma chwilowo nie ma środków,

• kiedy spodziewasz się wpływów,

• dlaczego przyznanie ulgi pozwoli firmie utrzymać działalność.

Dołącz dokumenty potwierdzające sytuację, na przykład zestawienie należności od klientów, prognozę przepływów finansowych albo faktury oczekujące na zapłatę.


Podatek jest już po terminie


Po przekroczeniu terminu podatek staje się zaległością podatkową. W takiej sytuacji możesz złożyć wniosek o:

• odroczenie zapłaty zaległości wraz z odsetkami,

• rozłożenie zaległości na raty,

• umorzenie części lub całości zaległości.

Wniosek należy złożyć możliwie szybko. Trzeba w nim wykazać ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz przedstawić dokumenty uzasadniające prośbę.

Pamiętaj również, że brak pieniędzy na zapłatę nie zwalnia z obowiązku terminowego składania wymaganych deklaracji podatkowych. Złożenie deklaracji i zapłata podatku to odrębne obowiązki przedsiębiorcy.


ZUS czy podatki – co zapłacić najpierw?


Nie ma jednej prawidłowej kolejności dla każdej firmy. Zależy ona między innymi od:

• rodzaju podatku,

• wysokości zobowiązań,

• dat ich wymagalności,

• tego, czy powstało już postępowanie egzekucyjne,

• sytuacji pracowników i przedsiębiorcy,

• dostępnych środków,

• możliwości uzyskania rat lub odroczenia.

Nie warto podejmować decyzji wyłącznie na podstawie wysokości kwoty. Najpierw przygotuj listę wszystkich zobowiązań z terminami płatności, a następnie skonsultuj kolejność działania z księgową lub doradcą podatkowym.

Najważniejsze jest to, aby nie ignorować żadnego z urzędów. ZUS i urząd skarbowy mają odrębne procedury, dlatego wnioski trzeba złożyć osobno.


Jak szybko zdobyć pieniądze na ZUS i podatki?


Jeżeli problem wynika z tego, że klienci jeszcze nie zapłacili faktur, firma może spróbować przyspieszyć wpływy bez czekania na zakończenie procedury urzędowej.

1. Skontaktuj się z klientami

Sprawdź wszystkie faktury, których termin płatności zbliża się lub już minął. Wyślij przypomnienia i zapytaj, czy kontrahent może wykonać przelew wcześniej.

Przy większych należnościach warto skontaktować się telefonicznie i ustalić konkretną datę płatności. Możesz też zaproponować częściową zapłatę, jeżeli klient nie może uregulować całej kwoty od razu.

2. Zamień faktury na gotówkę

Jeżeli wystawiasz faktury B2B z terminem płatności 30, 60 lub 90 dni, możesz skorzystać z faktoringu. Dzięki temu nie musisz czekać, aż kontrahent wykona przelew.

Po przyznaniu limitu i dodaniu faktury środki mogą trafić na konto nawet w 5 minut. Możesz przeznaczyć je na ZUS, podatki, wynagrodzenia, paliwo, materiały lub inne bieżące wydatki firmy.

W zależności od potrzeb możesz wybrać między innymi:

faktoring jawny,

faktoring cichy,

faktoring ekspres,

faktoring zaliczkowy.

Faktoring cichy pozwala uzyskać pieniądze z faktury bez informowania kontrahenta o skorzystaniu z finansowania. Faktoring jawny może być natomiast rozwiązaniem dla firm, które chcą połączyć szybszy dostęp do gotówki z monitoringiem płatności.

3. Skorzystaj z finansowania bieżących wydatków

Jeżeli nie masz wystawionej faktury, którą można sfinansować, możesz rozważyć pożyczkę dla firm.

eGotówka NFG działa w ramach odnawialnego limitu finansowego do 300 000 zł. Proces odbywa się online, a środki można wykorzystać między innymi na ZUS, podatki, zakup materiałów, wypłaty lub inne wydatki związane z prowadzeniem działalności.

Przed skorzystaniem z finansowania odpowiedz jednak na trzy pytania:

1. Czy problem wynika wyłącznie z przesunięcia wpływów?

2. Czy firma nadal generuje sprzedaż i marżę?

3. Czy wiem, z jakich wpływów spłacę zobowiązanie?

Jeżeli odpowiedź na każde z tych pytań brzmi „tak”, finansowanie może być bezpiecznym mostem do czasu otrzymania przelewów od klientów.


Czego nie robić, gdy brakuje pieniędzy na ZUS i podatki?


Nie ignoruj terminów

Brak reakcji powoduje narastanie odsetek i może prowadzić do postępowania egzekucyjnego. Wcześniejszy kontakt z urzędem zwiększa możliwość uporządkowania sytuacji.

Nie czekaj na oficjalne wezwanie

Wniosek o odroczenie można złożyć jeszcze przed terminem. W przypadku zaległości także należy działać możliwie szybko.

Nie przestawaj składać deklaracji

Brak pieniędzy nie oznacza, że można pominąć obowiązkowe rozliczenia wobec ZUS lub urzędu skarbowego.

Nie finansuj trwałych strat kolejnym zobowiązaniem

Faktoring lub pożyczka mogą pomóc przy przejściowym zatorze płatniczym. Nie rozwiążą jednak problemu firmy, która od wielu miesięcy nie generuje wystarczających przychodów na pokrycie kosztów.

Nie przeznaczaj pieniędzy z VAT na inne wydatki bez planu

Jeżeli środki należne urzędowi są wykorzystywane na bieżącą działalność, problem może powtarzać się co miesiąc. Pomocne może być osobne konto lub automatyczne odkładanie części każdego wpływu na podatki i składki.


Kiedy finansowanie zewnętrzne nie jest dobrym rozwiązaniem?


Nie korzystaj z kolejnego finansowania wyłącznie po to, aby przesunąć problem o kilka tygodni.

Finansowanie może nie być właściwe, gdy:

• firma od dłuższego czasu przynosi straty,

• nie ma potwierdzonych przyszłych wpływów,

• przedsiębiorca nie zna łącznej kwoty zadłużenia,

• miesięczne koszty stale przewyższają przychody,

• firma ma wiele niespłacanych zobowiązań,

• planowane jest zamknięcie działalności,

• nie ma realnego źródła spłaty.

W takiej sytuacji lepszym krokiem może być konsultacja z doradcą restrukturyzacyjnym, podatkowym lub prawnym.


Jak zapobiec podobnej sytuacji w przyszłości?


Po uregulowaniu najpilniejszych zobowiązań warto wprowadzić kilka prostych zasad:

• odkładaj część każdego wpływu na osobne konto podatkowe,

• przygotowuj tygodniową prognozę wpływów i wydatków,

• wystawiaj faktury od razu po wykonaniu usługi,

• wysyłaj przypomnienia przed terminem płatności,

• sprawdzaj kontrahentów przed rozpoczęciem współpracy,

• pobieraj zaliczki przy większych zleceniach,

• negocjuj krótsze terminy płatności,

• utrzymuj rezerwę przynajmniej na jeden miesiąc składek i podatków,

• korzystaj z faktoringu zanim brak gotówki zacznie blokować działalność.


A co z faktoringiem zakupowym?


Faktoring zakupowy nie służy bezpośrednio do zapłaty ZUS lub podatku. Pozwala natomiast sfinansować fakturę od dostawcy. Dzięki temu firma może zachować własne pieniądze na składki, VAT lub podatek dochodowy.

Podsumowanie


Gdy firma nie ma pieniędzy na ZUS i podatki, najważniejsza jest szybka reakcja. Sprawdź saldo, nie pomijaj obowiązkowych deklaracji i osobno skontaktuj się z ZUS oraz urzędem skarbowym.

Jeżeli termin jeszcze nie minął, złóż wniosek o odroczenie. Gdy zaległość już powstała, rozważ układ ratalny. Jeśli natomiast pieniądze firmy są zamrożone w fakturach, możesz przyspieszyć wpływy poprzez faktoring.

Nie czekaj, aż brak gotówki zatrzyma działalność. Załóż bezpłatne konto w Systemie Obsługi Finansowania NFG i sprawdź, z jakiego finansowania może skorzystać Twoja firma.


Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady podatkowej, prawnej ani księgowej.


Porównanie dostępnych rozwiązań 

Rozwiązanie
Kiedy warto je rozważyć?
Najważniejsza korzyść
O czym pamiętać?
Rozwiązanie
Odroczenie składek ZUS
Kiedy warto je rozważyć?
Termin jeszcze nie minął
Najważniejsza korzyść
Przesunięcie zapłaty na później
O czym pamiętać?
Trzeba złożyć formularz RSO przed terminem
Rozwiązanie
Raty w ZUS
Kiedy warto je rozważyć?
Zaległość już powstała
Najważniejsza korzyść
Spłata zadłużenia w dłuższym czasie
O czym pamiętać?
Wymagana jest zgoda ZUS
Rozwiązanie
Odroczenie podatku
Kiedy warto je rozważyć?
Wiesz, że nie zapłacisz w terminie
Najważniejsza korzyść
Możliwość ustalenia nowej daty
O czym pamiętać?
Urząd ocenia sytuację indywidualnie
Rozwiązanie
Raty podatkowe
Kiedy warto je rozważyć?
Nie możesz zapłacić całej zaległości
Najważniejsza korzyść
Podział długu na mniejsze kwoty
O czym pamiętać?
Trzeba uzasadnić ważny interes podatnika
Rozwiązanie
Faktoring
Kiedy warto je rozważyć?
Czekasz na płatność za wystawione faktury
Najważniejsza korzyść
Szybszy dostęp do już zarobionych pieniędzy
O czym pamiętać?
Finansowanie wiąże się z kosztem
Rozwiązanie
Pożyczka dla firm
Kiedy warto je rozważyć?
Nie masz faktury do sfinansowania
Najważniejsza korzyść
Pieniądze na dowolny cel firmowy
O czym pamiętać?
Potrzebne jest realne źródło spłaty
Rozwiązanie
Zawieszenie działalności
Kiedy warto je rozważyć?
Firma czasowo nie prowadzi działalności
Najważniejsza korzyść
Ograniczenie części przyszłych obowiązków
O czym pamiętać?
Może wpływać na ubezpieczenia i możliwość prowadzenia firmy

Najczęściej zadawane pytania

Nie mam pieniędzy na ZUS. Co zrobić w pierwszej kolejności?

MniejWięcej
Zaloguj się do eZUS i sprawdź saldo oraz termin płatności. Jeżeli termin jeszcze nie minął, złóż wniosek RSO o odroczenie. Jeżeli masz już zaległość, rozważ formularz RSR i rozłożenie długu na raty.

Czy można zapłacić ZUS po terminie?

MniejWięcej
Tak, ale po terminie powstaje zaległość i mogą zostać naliczone odsetki. Dlatego warto jak najszybciej uregulować należność albo wystąpić do ZUS o układ ratalny.

Czy urząd skarbowy może rozłożyć VAT na raty?

MniejWięcej
Tak. Przedsiębiorca może złożyć wniosek o rozłożenie podatku lub zaległości podatkowej na raty. Urząd ocenia jednak każdy wniosek indywidualnie.

Czy można odroczyć zapłatę podatku?

MniejWięcej
Tak. Jeżeli wiesz, że nie zapłacisz w terminie, możesz wnioskować o odroczenie. Po przekroczeniu terminu można również wystąpić o odroczenie zapłaty zaległości wraz z odsetkami.

Czy samo złożenie wniosku zatrzymuje egzekucję?

MniejWięcej
Nie zawsze. Samo przesłanie wniosku nie oznacza automatycznej zgody ani natychmiastowego zatrzymania postępowania. Dlatego warto skontaktować się bezpośrednio z właściwym urzędem.

Czy faktoring można przeznaczyć na ZUS i podatki?

MniejWięcej
Tak. Pieniądze otrzymane z finansowania faktury wpływają na konto firmy i mogą zostać przeznaczone na bieżące zobowiązania, w tym składki i podatki.

Czy zaległości w ZUS wykluczają możliwość otrzymania faktoringu?

MniejWięcej
Nie muszą automatycznie wykluczać finansowania. Każdy wniosek jest oceniany indywidualnie, między innymi na podstawie sytuacji firmy, faktury oraz wiarygodności kontrahenta.

Co zrobić, jeśli klient nie płaci, a zbliża się termin ZUS?

MniejWięcej
Najpierw skontaktuj się z klientem i ustal konkretną datę przelewu. Jeżeli faktura ma odroczony termin płatności i spełnia warunki finansowania, możesz rozważyć zamianę jej na gotówkę poprzez faktoring.

Czy prowizja za faktoring może być kosztem firmy?

MniejWięcej
Co do zasady koszt usługi faktoringowej związanej z działalnością może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Sposób rozliczenia warto potwierdzić z księgową w odniesieniu do konkretnej transakcji.

Artykuł pod weryfikacją merytoryczną

Aleksander Prętkowski

Aleksander Prętkowski – ekspert z ponad 12-letnim doświadczeniem bankowym i pozabankowym w sektorze finansowym. Specjalizuje się w projektowaniu i oferowaniu najlepszych rozwiązań finansowych dla mikro, małych oraz dużych przedsiębiorstw. Łączy dogłębną wiedzę rynkową z praktycznym podejściem do potrzeb biznesu. Wspiera firmy w rozwoju, optymalizacji finansowania i podejmowaniu decyzji strategicznych. Prywatnie pasjonat motoryzacji.więcej treści od autora
Udostępnij:

Warto przeczytać

8 min
eGotówka NFG – pożyczka dla firm bez BIK 2026Czytaj dalej
5 min
Czym się charakteryzuje transport intermodalny i kiedy się opłaca?Czytaj dalej
16 min
Krajowy System e-Faktur KSeF – czym on jest?Czytaj dalej